De grauwe vliegenvanger

P1020381

Een van de leukste zangvogels is tegelijk een van de minst opvallende. Het diertje op de foto hierboven is een grauwe vliegenvanger: geen naam waar je steil van achterover slaat, maar dat past wel bij zijn uiterlijk. Toch heeft dit kleine vogeltje in al zijn bruinheid en zijn eenvoud iets sympathieks over zich, misschien juist omdat hij zo bescheiden is. 

Dat ik zo enthousiast over de grauwe vliegenvanger ben, komt ook door onze eerste kennismaking. Vroeger hadden we een nestkast voor mezen in de tuin. De eerste jaren werd de nestkast daadwerkelijk bewoond door mezen, later werd het een wespennest. Dat was jammer, want het was leuker om naar gezellige mezen te kijken dan naar boosaardige insecten.

De enige goede herinnering die ik aan dat wespennest heb, is dat er eens een klein bruin vogeltje bovenop de nestkast ging zitten. Hij wachtte steeds tot er een wesp uitkwam en vrat deze vervolgens op. Hiervoor hoefde hij nauwelijks van zijn plek te komen. Het zag er vrij intelligent uit (als je wespen lekker vindt, ten minste). Het bleek een grauwe vliegenvanger te zijn.

Meestal zitten deze vogels op een uitkijkpost in een boom. Ze vliegen daar telkens even uit om achter vliegjes of andere insecten aan te gaan. Wanneer deze eenmaal gevangen zijn, worden ze op de uitkijkpost opgegeten en begint het hele riedeltje van voren af aan. Dus hoewel deze vogel beweeglijk is, kun je hem goed bekijken, omdat hij telkens maar korte uitstapjes maakt en daarna terugkeert naar zijn plek.

De grauwe vliegenvanger is een echte zomergast. Als de vliegen hier aan het eind van de zomer minder actief worden, vertrekt hij naar het zuiden. Naar westelijk Afrika onder de Sahara, om precies te zijn. Ik vind dat nogal wat.

Dat dit scharminkeltje van zo’n 14 cm groot en 15 gram zwaar elk voorjaar vanuit Afrika richting Europa vertrekt, om aan het eind van de zomer weer terug te keren, betekent dus dat hij elk jaar veel meer van de wereld ziet dan de meeste mensen in hun hele leven. Een gedachte die wat mij betreft tot nederigheid stemt, vooral omdat de grauwe vliegenvanger er zo bescheiden onder blijft.