Het nonnetje

P1000962Het nonnetje is één van de mooiste vogels die je in de Nederlandse wateren kunt aantreffen. Vooral het mannetje, de zwartwitte vogel op bovenstaande foto, vind ik prachtig. Elke winter ben ik weer blij om ze te zien. 

Het is mij niet helemaal duidelijk waarom deze eend vernoemd is naar een vrouw uit het klooster. Het nonnetje is volgens mij één van de weinige vogelsoorten waarvan het mannetje naar een vrouw is genoemd. Want het vrouwtje nonnetje lijkt met haar grijze kleed en haar kastanjebruine kop nog minder op een kloosterzuster dan het mannetje.

Het nonnetje behoort tot de zaagbekken: duikeenden met gemene tandjes, waarmee ze goed in staat zijn om visjes en kreeftjes te vangen. Zaagbekken zijn onrustige, actieve eenden. Ze gedragen zich anders dan veel andere eenden, die zich meestal gezellig volproppen met gras of waterplanten en daarbij meestal geen overdreven beweeglijke indruk maken. En in tegenstelling tot veel andere eenden zijn zaagbekken vrij zwijgzaam.

Nonnetjes arriveren rond november in Nederland. Hoewel ze vrij schuw zijn, vallen vooral de mannetjes op tussen de andere soorten eenden. Als je weet waar je moet zoeken, zijn ze dus makkelijk te vinden. In Nederland komen ze vooral voor in de randmeren, maar ook rond de Loosdrechtse Plassen zie ik ze elke winter. En als de wat ondiepere wateren dichtgevroren zijn, kun je ze ook op ander open water aantreffen.

Nonnetjes zijn hier dus alleen in de winter. Samen met enkele andere vogelsoorten zorgen ze ervoor dat je als vogelaar ook in de winter iets hebt om naar uit te kijken. Wat mij betreft een eigenschap die niet genoeg geprezen kan worden, want zoveel lichtpuntjes heeft de Nederlandse winterse natuur niet. Als de winter ons land weer verlaat vertrekken ook de nonnetjes, terug naar het Hoge Noorden, waar ze broeden.

Door klimaatverandering komen er steeds minder nonnetjes naar Nederland. Omdat het ook in de buurt van hun zomerse leefgebieden in Siberië en Rusland minder koud wordt in de winter, blijven steeds meer nonnetjes daar hangen.

Voor de vogels zelf is het waarschijnlijk wel prettig dat ze in het najaar niet meer zo’n eind hoeven te vliegen, maar ik beschouw de afname van het aantal nonnetjes in Nederland in de wintermaanden als een van de vele tragische effecten van klimaatverandering. Een extra reden om naar buiten te gaan en nu ze er nog zijn, volop te genieten van de nonnetjes!