Het roodborstje

roodborst

Er zijn maar weinig vogelsoorten die zo schattig overkomen als roodborstjes. Ze zien er hartstikke gezellig uit met hun ronde lijfjes en hun mooie oranje borst. Nu de winter weer voor de deur staat, zijn ze goed te bekijken. Roodborstjes zijn namelijk niet bang voor mensen. Ze zijn nieuwsgierig en hebben uitstekend in de gaten dat ze in tuinen gevoerd worden. Het zijn koddige, vriendelijke diertjes.

Maar schijn bedriegt. Voor zijn soortgenoten is het roodborstje helemaal niet zo sympathiek. Sterker nog, dit kleine dikke vogeltje is hartstikke territoriaal. Waar veel vogels ervoor kiezen om buiten de broedtijd gezellig samen op te trekken, verdedigen roodborstjes het hele jaar een eigen territorium. Dit doen ze niet in paartjes, maar individueel. Buiten het broedseizoen willen ze dus het liefste zo min mogelijk met hun soortgenoten te maken hebben.

Dat zou weinig problemen opleveren, als ze allemaal mooi op hun eigen plek bleven zitten en elkaar niet te veel in de weg liepen. Helaas is dat niet zo. Want in de herfst trekken veel roodborstjes naar het zuiden. Een deel van de Nederlandse roodborstjes vertrekt dan naar Zuid-Europa, om aldaar ruzie te maken met lokale roodborstjes over de beste plekken om de winter door te brengen. Daar staat tegenover dat er vanuit het noorden veel andere roodborstjes hierheen komen, die dan weer worden opgewacht door roodborstjes die hier het hele jaar blijven hangen.

Gelukkig verdedigen roodborstjes hun territorium door te zingen, en klinkt het waterige lied dat ze ten gehore brengen ons lieflijk in de oren. Het maakt ze voor ons alleen maar sympathieker, want samen met het ook al zo agressieve winterkoninkje is het roodborstje bijna de enige vogelsoort die juist in de winter veel zingt.

Roodborstjes zingen dus omdat ze op deze manier aan soortgenoten kenbaar willen maken dat ze op moeten rotten uit hun territorium. Als andere roodborstjes hier niet naar luisteren, wordt er gevochten, soms tot de dood erop volgt. Ik zag laatst nog zo’n gevecht hier in de tuin, waarbij voor zover ik kon inschatten geen doden vielen. Zelfs dat gevecht zag er nog schattig uit, en gelukkig was het snel voorbij. De winnaar staat met z’n dikke lijfje op de foto boven dit verhaaltje.